Мереке

Сөздікқор

1/12

Урок

1/10

Урок

2/10

Урок

3/10

Поздравляем!

Урок закончен

очков
1. Сәйкестендіріңіз
  • Салт-дәстүр
  • Тосын сый
Қоныс тойСалт-дәстүр Тосын сыйСалтанатты
  • Салтанатты
  • Қоныс той
2. Сәйкестендіріңіз
  • Тойлау
  • Тілек айту
Құрметіне қойылуТойлауТілек айтуАт, есім қою
  • Ат, есім қою
  • Құрметіне қойылу
3. Сәйкестендіріңіз
  • Өткізу
  • Шақыру
ҚонақжайШақыруЕсте сақтауӨткізу
  • Қонақжай
  • Есте сақтау
4. Сәйкестендіріңіз
  • Салтанатты
  • Қоныс той
  • Тосын сый
  • Салт-дәстүр
  • Салтанатты
  • Қоныс той
  • Құрметіне қойылу
  • Тілек айту
  • Тосын сый
  • Салт-дәстүр
5. Тыңдаңыз. Құрастырыңыз
й
Й
ы
Ы
н
Н
о
О
Т
Т
с
С
с
С
ы
Ы
 
 
6. Сәйкестендіріңіз
  • Тілек айту
  • Тойлау
  • Ат, есім қою
  • Құрметіне қойылу
  • Салтанатты
  • Қоныс той
  • Тілек айту
  • Тойлау
  • Ат, есім қою
  • Құрметіне қойылу
7. Тыңдаңыз. Құрастырыңыз
і
І
Т
Т
к
К
а
А
т
Т
е
Е
у
У
й
Й
л
Л
8. Тыңдаңыз. Сәйкестендіріңіз
9. Сәйкестендіріңіз
  • Есте сақтау
  • Шақыру
  • Қонақжай
  • Өткізу
  • Есте сақтау
  • Қоныс той
  • Шақыру
  • Қонақжай
  • Тосын сый
  • Өткізу
10. Тыңдаңыз. Жазыңыз
11. Сәйкестендіріңіз
12. Тыңдаңыз. Құрастырыңыз
13. Сәйкестендіріңіз
14. Тыңдаңыз. Бос орынға тиісті сөздерді қойыңыз
  1. -
    Мына
    сізге!
  2. -
    Оооо,
    қандай
    ?
  3. -
    .
    Екі
    ай
    бұрын
    пәтер
    алдым.
  4. -
    !
    Міндетті
    түрде
    келемін.
  • мереке
  • Құттықтаймын
  • той
  • шақыру
  • Қоныс
15. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Тілек айту
  • Қоныс той
  • Жиналыс
16. Тыңдаңыз. Сөйлем құрастырыңыз
Сіздерді
Сіздерді
туған
туған
ертеңгі
ертеңгі
күніме
күніме
шақырамын.
шақырамын.
17. Тыңдаңыз. Бос орынға тиісті сөздерді қойыңыз
  1. -
    Айжан,
    анамыздың
    не
    сыйлаймыз?
  2. -
    Керемет
    жасайық.
    Салтанатты
    түрде
    өткізейікші.
    Мүмкін
    мейрамханада
    ?
  3. -
    Иә,
    анамызды
    сол
    мейрамхананың
    қасына
    алдап
    .
  4. -
    Сосын
    оны
    бір
    құшақ
    гүлмен
    күтіп
    алайық.
  5. -
    Онда
    мен
    ең
    керемет
    тортқа
    тапсырыс
    берейін.
  • күніне
  • тосын
  • тойлаймыз
  • шақырамыз
  • туған
  • сый
18. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Туған күн
  • Тілек
  • Тосын сый
  • Шақыру
19. Тыңдаңыз. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Ағам тосынсый жасайды
  • Ағам туған күн жасайды
  • Ағам қоныс той жасайды
20. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Жандос туралы
  • Дос туралы
  • Есім қою туралы
21. Тыңдаңыз. Дұрыс жауапты таңдаңыз
Немересінің атын неге Димаш қойды?
  • Дарынды болсын деп
  • Ұлды болсын деп
  • Бауы берік болсын деп
22. Тыңдаңыз. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Ұлы туылды
  • Атасы немересіне ат қойды
  • Әкесіне хабарласты
23. Диалогты тыңдаңыз
  1. -
    Сәлем,
    Жанна.
    Қандай
    сұлусың!
    Қайда
    бара
    жатырсың?
  2. -
    Сәлем
    Болат!
    Мені
    екі
    түрлі
    мерекеге
    шақырды.
    Қазір
    әріптесімнің
    қоныстойына
    бара
    жатырмын.
    Кешке
    туған
    күн
    кешіне
    барамын.
  3. -
    Ооооо,
    қандай
    керемет!
    Жақсылап
    көңіл
    көтер.
    Айтпақшы,
    келесі
    аптаның
    соңында
    мен
    де
    туған
    күн
    кешін
    өткіземін.
    Сені
    соған
    шақырмақпын.
  4. -
    Менің
    есімде.
    Ұмытпаймын.
24. Қайта тыңдаңыз. Жауап беріңіз
Жанна қайда бара жатыр?
  • жұмысқа
  • құрбысына
  • мерекеге
25. Қайта тыңдаңыз. Бос орынға тиісті сөздерді қойыңыз
  1. -
    Сәлем,
    Жанна.
    Қандай
    сұлусың?!
    Қайда
    бара
    жатырсың?
  2. -
    Сәлем
    Болат!
    Мені
    екі
    түрлі
    шақырды.
    Қазір
    әріптесімнің
    бара
    жатырмын.
    Кешке
    кешіне
    барамын.
  3. -
    Ооооо,
    қандай
    керемет!
    Жақсылап
    көңіл
    көтер.
    Айтпақшы,
    келесі
    аптаның
    соңында
    мен
    де
    туған
    күн
    кешін
    Сені
    соған
    шақырмақпын.
  4. -
    Менің
    есімде.
    Ұмытпаймын.
  • қоныстойына
  • туған
  • мерекеге
  • күн
  • өткіземін.
26. Қайта тыңдаңыз. Дұрыс орналастырыңыз
  • - Ооооо, қандай керемет! Жақсылап көңіл көтер. Айтпақшы, келесі аптаның соңында мен де туған күн кешін өткіземін. Сені соған шақырмақпын.
  • - Сәлем Болат! Мені екі түрлі мерекеге шақырды. Қазір әріптесімнің қоныстойына бара жатырмын. Кешке туған күн кешіне барамын.
  • - Сәлем, Жанна. Қандай сұлусың! Қайда бара жатырсың?
  • - Менің есімде. Ұмытпаймын.
27. Мәтінді оқыңыз, тыңдаңыз
Ерекше есімдер Ресейдің Саратов пен Челябинск облыстарында ең жиі кездесетін ерекше есім – Олимпиада. Саратов облысында Олимпиада есімді 65 әйел адам өмір сүреді екен. Оның ең үлкенінің жасы 93 болса, ал ең кішісінің жасы 7-де. Ал, Челябинск облысында 124 адамның аты Олимпиада. 2011 жылы ұйымдастырылған Қысқы Азия ойындары кезінде елімізде туылған 40 нәрестенің есімін Азияда қойған. Сондай-ақ, елімізде ерекше есімдер арасына Саммитбек, Саммитхан, Саммиттерді де кездестіруге болады. Иә, тарихта нәрестенің дүниеге келген күніне байланысты да Наурызбай, Боранбай, Дауылбай, Сәуірхан деп қойған. Алайда, құрметті ата-аналар, сәбилеріңіздің есімі ерекше болғаннан, жақсы мағынаға толы болғаны маңызды.
Толығырақ
28. Мәтінді қайта оқыңыз, тыңдаңыз. Жауап беріңіз
Ерекше есімдер Ресейдің Саратов пен Челябинск облыстарында ең жиі кездесетін ерекше есім – Олимпиада. Саратов облысында Олимпиада есімді 65 әйел адам өмір сүреді екен. Оның ең үлкенінің жасы 93 болса, ал ең кішісінің жасы 7-де. Ал, Челябинск облысында 124 адамның аты Олимпиада. 2011 жылы ұйымдастырылған Қысқы Азия ойындары кезінде елімізде туылған 40 нәрестенің есімін Азияда қойған. Сондай-ақ, елімізде ерекше есімдер арасына Саммитбек, Саммитхан, Саммиттерді де кездестіруге болады. Иә, тарихта нәрестенің дүниеге келген күніне байланысты да Наурызбай, Боранбай, Дауылбай, Сәуірхан деп қойған. Алайда, құрметті ата-аналар, сәбилеріңіздің есімі ерекше болғаннан, жақсы мағынаға толы болғаны маңызды.
Толығырақ
Нәрестеге қандай есім қою керек?
  • қазақтың
  • ерекше
  • мағыналы
29. Мәтінді қайта оқыңыз, тыңдаңыз. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
Ерекше есімдер Ресейдің Саратов пен Челябинск облыстарында ең жиі кездесетін ерекше есім – Олимпиада. Саратов облысында Олимпиада есімді 65 әйел адам өмір сүреді екен. Оның ең үлкенінің жасы 93 болса, ал ең кішісінің жасы 7-де. Ал, Челябинск облысында 124 адамның аты Олимпиада. 2011 жылы ұйымдастырылған Қысқы Азия ойындары кезінде елімізде туылған 40 нәрестенің есімін Азияда қойған. Сондай-ақ, елімізде ерекше есімдер арасына Саммитбек, Саммитхан, Саммиттерді де кездестіруге болады. Иә, тарихта нәрестенің дүниеге келген күніне байланысты да Наурызбай, Боранбай, Дауылбай, Сәуірхан деп қойған. Алайда, құрметті ата-аналар, сәбилеріңіздің есімі ерекше болғаннан, жақсы мағынаға толы болғаны маңызды.
Толығырақ
  • Дүниеге келген күніне байланысты қою керек.
  • Нәрестеге мағыналы есім қою керек.
  • Нәрестеге ерекше есім қою керек.
30. Әңгіме жүргізіңіз
  • Бот
  • Туған күнге барамын
  • Кеше отызға толдым
  • Иә, ұнайды.
Сөздікқор
Тілек айту
Торжественный
Салтанатты
Салтанатты
Новоселье
Қоныс той
Тосын сый
Сюрприз
Салтанатты
Қоныс той
Обычаи и традиции
Салт-дәстүр
Ат, есім қою
Нарекание именем
Өткізу
Тосын сый
Назвать в честь (кого-то)
Құрметіне қойылу
Қоныс той
Пожелать
Тілек айту
Тойлау
Праздновать
Тілек айту
Тілек айту
Приглашать
Шақыру
Есте сақтау
Проводить
Өткізу
Тойлау
Гостеприимный
Қонақжай
Қонақжай
Запомнить
Есте сақтау

Поздравляем!

Урок закончен

Грамматиика

Өткен шақ

Барыс септік (қимылдың қай жаққа бағытталғанын білдіреді)

Сұрақтары: кімге? неге?

Қосымшалары: -ға/-ге, -қа/-ке

Барыс септігіндегі сөз қимылдың кімге, қай жаққа бағытталғанын білдіреді.

Жедел өткен шақ сөйлеп тұрған сәттің алдында ғана орындалып, болып өткен іс-әрекетті білдіреді.

Жедел өткен шақ етістік түбіріне -ды/-ді, -ты/-ті жұрнағының жіктелуі арқылы жасалады.

Мысалы: Ауылдан кеше келіпті. Кітапханада  кешке дейін отырды. Досыма телефон соққан едім. 



Ауыспалы осы шақ

Ауыспалы осы шақ тұрақты, дағдылы және қайталанып отыратын іс-әрекетті білдіреді.

Етістіктің ауыспалы осы шағы етістікке көсемшенің -а/-е/-й жұрнақтары жалғану арқылы жасалады.

Мысалы: құс ұшады, адам сөйлейді т.б.

Нақ осы шақ (Күрделі түрі)

Нақ осы шақ қимылдың дәл сөйлеп тұрған кезге сәйкес келуін көрсетеді.

Мен қазір кітап оқып отырмын.

Мен туған күнге бара жатырмын.

Нақ осы шақтың күрделі түрінің жасалуы 



Өткен шақ

Жедел өткен шақ сөйлеп тұрған сәттің алдында ғана орындалып, болып өткен іс-әрекетті білдіреді.

Жедел өткен шақ етістік түбіріне -ды/-ді, -ты/-ті жұрнағының жіктелуі арқылы жасалады. Мысалы: Ауылдан кеше келіпті. Кітапханада  кешке дейін отырды. Досыма телефон соққан едім.

Жалғаулық шылау

-да/-де, - та/-те шылаулары сөзбен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстырады.

-да/-де, - та/-те шылаулары өзі байланысатын сөзден кейін келеді.

 Бұл дәптер де менікі. Мен де туған күн өткіземін.

 Келер шақ

Мақсатты келер шақ қимылдың жасалу мақсатын білдіреді. Мақсатты келер шақ етістіктің түбіріне есімшенің -мақ/-мек, -бақ/-бек, -пақ/-пек жұрнақтарының жалғануы арқылы жасалады. 

Жатыс септігі

 

Жатыс септігінің сұрақтары: кімде? неде? қайда?

Қосымшалары: -да/-де, -та/-те

Жатыс септігі іс-қимылдың орнын, мекенін білдіреді


Есімше

Есімше – сын есімге де, етістікке де тән белгілерді қамтитын және заттың қимылға қатысты сипатын білдіретін етістіктің ерекше бір түрі.


Етістік + -ған/-ген,-қан/-кен

 -атын/-етін,-йтын/-йтін

-ар/-ер,-р

-мақ/-мек,-бақ/-бек,-пақ/-пек

                 -ушы/-уші 


Ырықсыз етіс
 

Ырықсыз етіс – қимыл-әрекеттің өздігінен орындалғандығын білдіретін етістің түрі. Мұнда қимыл иесі (субъекті) амал-әрекетке қатыспайды, қимыл өзінен-өзі жасалғандай болып көрінеді.

Жасалу жолы: Етістік + -ыл/-іл/-л