Мереке

Сөздікқор

1/12

Урок

1/10

Урок

2/10

Урок

3/10

Поздравляем!

Урок закончен

очков
1. Сәйкестендіріңіз
  • Тосын сый
  • Салт-дәстүр
Тосын сыйСалтанаттыҚоныс тойСалт-дәстүр
  • Салтанатты
  • Қоныс той
2. Сәйкестендіріңіз
  • Құрметіне қойылу
  • Ат, есім қою
ТойлауҚұрметіне қойылуАт, есім қоюТілек айту
  • Тойлау
  • Тілек айту
3. Сәйкестендіріңіз
  • Қонақжай
  • Есте сақтау
ӨткізуШақыруЕсте сақтауҚонақжай
  • Өткізу
  • Шақыру
4. Сәйкестендіріңіз
  • Тосын сый
  • Қоныс той
  • Салт-дәстүр
  • Салтанатты
  • Құрметіне қойылу
  • Тілек айту
  • Тосын сый
  • Қоныс той
  • Салт-дәстүр
  • Салтанатты
5. Тыңдаңыз. Құрастырыңыз
ы
Ы
с
С
н
Н
й
Й
с
С
Т
Т
о
О
ы
Ы
 
 
6. Сәйкестендіріңіз
  • Тілек айту
  • Құрметіне қойылу
  • Тойлау
  • Ат, есім қою
  • Тілек айту
  • Салтанатты
  • Құрметіне қойылу
  • Қоныс той
  • Тойлау
  • Ат, есім қою
7. Тыңдаңыз. Құрастырыңыз
і
І
у
У
к
К
л
Л
Т
Т
т
Т
е
Е
а
А
й
Й
8. Тыңдаңыз. Сәйкестендіріңіз
9. Сәйкестендіріңіз
  • Қонақжай
  • Есте сақтау
  • Шақыру
  • Өткізу
  • Қонақжай
  • Есте сақтау
  • Тосын сый
  • Шақыру
  • Қоныс той
  • Өткізу
10. Тыңдаңыз. Жазыңыз
11. Сәйкестендіріңіз
12. Тыңдаңыз. Құрастырыңыз
13. Сәйкестендіріңіз
14. Тыңдаңыз. Бос орынға тиісті сөздерді қойыңыз
  1. -
    Мына
    сізге!
  2. -
    Оооо,
    қандай
    ?
  3. -
    .
    Екі
    ай
    бұрын
    пәтер
    алдым.
  4. -
    !
    Міндетті
    түрде
    келемін.
  • мереке
  • Құттықтаймын
  • той
  • шақыру
  • Қоныс
15. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Жиналыс
  • Қоныс той
  • Тілек айту
16. Тыңдаңыз. Сөйлем құрастырыңыз
туған
туған
ертеңгі
ертеңгі
Сіздерді
Сіздерді
шақырамын.
шақырамын.
күніме
күніме
17. Тыңдаңыз. Бос орынға тиісті сөздерді қойыңыз
  1. -
    Айжан,
    анамыздың
    не
    сыйлаймыз?
  2. -
    Керемет
    жасайық.
    Салтанатты
    түрде
    өткізейікші.
    Мүмкін
    мейрамханада
    ?
  3. -
    Иә,
    анамызды
    сол
    мейрамхананың
    қасына
    алдап
    .
  4. -
    Сосын
    оны
    бір
    құшақ
    гүлмен
    күтіп
    алайық.
  5. -
    Онда
    мен
    ең
    керемет
    тортқа
    тапсырыс
    берейін.
  • сый
  • тойлаймыз
  • тосын
  • шақырамыз
  • күніне
  • туған
18. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Тосын сый
  • Шақыру
  • Тілек
  • Туған күн
19. Тыңдаңыз. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Ағам тосынсый жасайды
  • Ағам қоныс той жасайды
  • Ағам туған күн жасайды
20. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Есім қою туралы
  • Дос туралы
  • Жандос туралы
21. Тыңдаңыз. Дұрыс жауапты таңдаңыз
Немересінің атын неге Димаш қойды?
  • Ұлды болсын деп
  • Бауы берік болсын деп
  • Дарынды болсын деп
22. Тыңдаңыз. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
  • Ұлы туылды
  • Әкесіне хабарласты
  • Атасы немересіне ат қойды
23. Диалогты тыңдаңыз
  1. -
    Сәлем,
    Жанна.
    Қандай
    сұлусың!
    Қайда
    бара
    жатырсың?
  2. -
    Сәлем
    Болат!
    Мені
    екі
    түрлі
    мерекеге
    шақырды.
    Қазір
    әріптесімнің
    қоныстойына
    бара
    жатырмын.
    Кешке
    туған
    күн
    кешіне
    барамын.
  3. -
    Ооооо,
    қандай
    керемет!
    Жақсылап
    көңіл
    көтер.
    Айтпақшы,
    келесі
    аптаның
    соңында
    мен
    де
    туған
    күн
    кешін
    өткіземін.
    Сені
    соған
    шақырмақпын.
  4. -
    Менің
    есімде.
    Ұмытпаймын.
24. Қайта тыңдаңыз. Жауап беріңіз
Жанна қайда бара жатыр?
  • жұмысқа
  • мерекеге
  • құрбысына
25. Қайта тыңдаңыз. Бос орынға тиісті сөздерді қойыңыз
  1. -
    Сәлем,
    Жанна.
    Қандай
    сұлусың?!
    Қайда
    бара
    жатырсың?
  2. -
    Сәлем
    Болат!
    Мені
    екі
    түрлі
    шақырды.
    Қазір
    әріптесімнің
    бара
    жатырмын.
    Кешке
    кешіне
    барамын.
  3. -
    Ооооо,
    қандай
    керемет!
    Жақсылап
    көңіл
    көтер.
    Айтпақшы,
    келесі
    аптаның
    соңында
    мен
    де
    туған
    күн
    кешін
    Сені
    соған
    шақырмақпын.
  4. -
    Менің
    есімде.
    Ұмытпаймын.
  • күн
  • мерекеге
  • қоныстойына
  • туған
  • өткіземін.
26. Қайта тыңдаңыз. Дұрыс орналастырыңыз
  • - Сәлем Болат! Мені екі түрлі мерекеге шақырды. Қазір әріптесімнің қоныстойына бара жатырмын. Кешке туған күн кешіне барамын.
  • - Сәлем, Жанна. Қандай сұлусың! Қайда бара жатырсың?
  • - Ооооо, қандай керемет! Жақсылап көңіл көтер. Айтпақшы, келесі аптаның соңында мен де туған күн кешін өткіземін. Сені соған шақырмақпын.
  • - Менің есімде. Ұмытпаймын.
27. Мәтінді оқыңыз, тыңдаңыз
Ерекше есімдер Ресейдің Саратов пен Челябинск облыстарында ең жиі кездесетін ерекше есім – Олимпиада. Саратов облысында Олимпиада есімді 65 әйел адам өмір сүреді екен. Оның ең үлкенінің жасы 93 болса, ал ең кішісінің жасы 7-де. Ал, Челябинск облысында 124 адамның аты Олимпиада. 2011 жылы ұйымдастырылған Қысқы Азия ойындары кезінде елімізде туылған 40 нәрестенің есімін Азияда қойған. Сондай-ақ, елімізде ерекше есімдер арасына Саммитбек, Саммитхан, Саммиттерді де кездестіруге болады. Иә, тарихта нәрестенің дүниеге келген күніне байланысты да Наурызбай, Боранбай, Дауылбай, Сәуірхан деп қойған. Алайда, құрметті ата-аналар, сәбилеріңіздің есімі ерекше болғаннан, жақсы мағынаға толы болғаны маңызды.
Толығырақ
28. Мәтінді қайта оқыңыз, тыңдаңыз. Жауап беріңіз
Ерекше есімдер Ресейдің Саратов пен Челябинск облыстарында ең жиі кездесетін ерекше есім – Олимпиада. Саратов облысында Олимпиада есімді 65 әйел адам өмір сүреді екен. Оның ең үлкенінің жасы 93 болса, ал ең кішісінің жасы 7-де. Ал, Челябинск облысында 124 адамның аты Олимпиада. 2011 жылы ұйымдастырылған Қысқы Азия ойындары кезінде елімізде туылған 40 нәрестенің есімін Азияда қойған. Сондай-ақ, елімізде ерекше есімдер арасына Саммитбек, Саммитхан, Саммиттерді де кездестіруге болады. Иә, тарихта нәрестенің дүниеге келген күніне байланысты да Наурызбай, Боранбай, Дауылбай, Сәуірхан деп қойған. Алайда, құрметті ата-аналар, сәбилеріңіздің есімі ерекше болғаннан, жақсы мағынаға толы болғаны маңызды.
Толығырақ
Нәрестеге қандай есім қою керек?
  • қазақтың
  • мағыналы
  • ерекше
29. Мәтінді қайта оқыңыз, тыңдаңыз. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз
Ерекше есімдер Ресейдің Саратов пен Челябинск облыстарында ең жиі кездесетін ерекше есім – Олимпиада. Саратов облысында Олимпиада есімді 65 әйел адам өмір сүреді екен. Оның ең үлкенінің жасы 93 болса, ал ең кішісінің жасы 7-де. Ал, Челябинск облысында 124 адамның аты Олимпиада. 2011 жылы ұйымдастырылған Қысқы Азия ойындары кезінде елімізде туылған 40 нәрестенің есімін Азияда қойған. Сондай-ақ, елімізде ерекше есімдер арасына Саммитбек, Саммитхан, Саммиттерді де кездестіруге болады. Иә, тарихта нәрестенің дүниеге келген күніне байланысты да Наурызбай, Боранбай, Дауылбай, Сәуірхан деп қойған. Алайда, құрметті ата-аналар, сәбилеріңіздің есімі ерекше болғаннан, жақсы мағынаға толы болғаны маңызды.
Толығырақ
  • Дүниеге келген күніне байланысты қою керек.
  • Нәрестеге ерекше есім қою керек.
  • Нәрестеге мағыналы есім қою керек.
30. Әңгіме жүргізіңіз
  • Бот
  • Кеше отызға толдым
  • Иә, ұнайды.
  • Туған күнге барамын
Сөздікқор
Салтанатты
Торжественный
Тосын сый
Қоныс той
Новоселье
Салт-дәстүр
Тосын сый
Сюрприз
Салтанатты
Салт-дәстүр
Обычаи и традиции
Есте сақтау
Ат, есім қою
Нарекание именем
Шақыру
Ат, есім қою
Назвать в честь (кого-то)
Құрметіне қойылу
Шақыру
Пожелать
Тілек айту
Тойлау
Праздновать
Қоныс той
Қонақжай
Приглашать
Шақыру
Салт-дәстүр
Проводить
Өткізу
Есте сақтау
Гостеприимный
Қонақжай
Есте сақтау
Запомнить
Салтанатты

Поздравляем!

Урок закончен

Грамматиика

Өткен шақ

Барыс септік (қимылдың қай жаққа бағытталғанын білдіреді)

Сұрақтары: кімге? неге?

Қосымшалары: -ға/-ге, -қа/-ке

Барыс септігіндегі сөз қимылдың кімге, қай жаққа бағытталғанын білдіреді.

Жедел өткен шақ сөйлеп тұрған сәттің алдында ғана орындалып, болып өткен іс-әрекетті білдіреді.

Жедел өткен шақ етістік түбіріне -ды/-ді, -ты/-ті жұрнағының жіктелуі арқылы жасалады.

Мысалы: Ауылдан кеше келіпті. Кітапханада  кешке дейін отырды. Досыма телефон соққан едім. 



Ауыспалы осы шақ

Ауыспалы осы шақ тұрақты, дағдылы және қайталанып отыратын іс-әрекетті білдіреді.

Етістіктің ауыспалы осы шағы етістікке көсемшенің -а/-е/-й жұрнақтары жалғану арқылы жасалады.

Мысалы: құс ұшады, адам сөйлейді т.б.

Нақ осы шақ (Күрделі түрі)

Нақ осы шақ қимылдың дәл сөйлеп тұрған кезге сәйкес келуін көрсетеді.

Мен қазір кітап оқып отырмын.

Мен туған күнге бара жатырмын.

Нақ осы шақтың күрделі түрінің жасалуы 



Өткен шақ

Жедел өткен шақ сөйлеп тұрған сәттің алдында ғана орындалып, болып өткен іс-әрекетті білдіреді.

Жедел өткен шақ етістік түбіріне -ды/-ді, -ты/-ті жұрнағының жіктелуі арқылы жасалады. Мысалы: Ауылдан кеше келіпті. Кітапханада  кешке дейін отырды. Досыма телефон соққан едім.

Жалғаулық шылау

-да/-де, - та/-те шылаулары сөзбен сөзді, сөйлем мен сөйлемді байланыстырады.

-да/-де, - та/-те шылаулары өзі байланысатын сөзден кейін келеді.

 Бұл дәптер де менікі. Мен де туған күн өткіземін.

 Келер шақ

Мақсатты келер шақ қимылдың жасалу мақсатын білдіреді. Мақсатты келер шақ етістіктің түбіріне есімшенің -мақ/-мек, -бақ/-бек, -пақ/-пек жұрнақтарының жалғануы арқылы жасалады. 

Жатыс септігі

 

Жатыс септігінің сұрақтары: кімде? неде? қайда?

Қосымшалары: -да/-де, -та/-те

Жатыс септігі іс-қимылдың орнын, мекенін білдіреді


Есімше

Есімше – сын есімге де, етістікке де тән белгілерді қамтитын және заттың қимылға қатысты сипатын білдіретін етістіктің ерекше бір түрі.


Етістік + -ған/-ген,-қан/-кен

 -атын/-етін,-йтын/-йтін

-ар/-ер,-р

-мақ/-мек,-бақ/-бек,-пақ/-пек

                 -ушы/-уші 


Ырықсыз етіс
 

Ырықсыз етіс – қимыл-әрекеттің өздігінен орындалғандығын білдіретін етістің түрі. Мұнда қимыл иесі (субъекті) амал-әрекетке қатыспайды, қимыл өзінен-өзі жасалғандай болып көрінеді.

Жасалу жолы: Етістік + -ыл/-іл/-л