Ырым-тыйымдар

Сөздікқор

1/12

Урок

1/10

Урок

2/10

Урок

3/10

Поздравляем!

Урок закончен

очков
1. Таны және оқы.
  • Ырымшыл
  • Тыйым
ЫрымшылТыйымСенуЫрым
  • Сену
  • Ырым
2. Таны және оқы.
  • Жат әдет
  • Сақтандыру
ТәрбиелеуТүсінікЖат әдетСақтандыру
  • Тәрбиелеу
  • Түсінік
3. Таны және оқы.
  • Дүние
  • Салдар
ДіниДүниеСалдарТәжірибе
  • Тәжірибе
  • Діни
4. Таны және оқы.
  • Ырым
  • Ырымшыл
  • Тыйым
  • Сену
  • Сақтандыру
  • Ырым
  • Ырымшыл
  • Тыйым
  • Тәрбиелеу
  • Сену
5. Таны және оқы.
р
Р
л
Л
ш
Ш
ы
Ы
м
М
Ы
Ы
ы
Ы
6. Таны және оқы.
  • Жат әдет
  • Тәрбиелеу
  • Сақтандыру
  • Түсінік
  • Дүние
  • Жат әдет
  • Тәрбиелеу
  • Сақтандыру
  • Діни
  • Түсінік
7. Таны және оқы.
т
Т
С
С
ы
Ы
н
Н
р
Р
а
А
д
Д
у
У
а
А
қ
Қ
8. Таны және оқы.
9. Таны және оқы.
  • Дүние
  • Діни
  • Салдар
  • Тәжірибе
  • Дүние
  • Тыйым
  • Діни
  • Салдар
  • Ырым
  • Тәжірибе
10. Таны және оқы.
11. Таны және оқы.
12. Таны және оқы.
13. Таны және оқы.
14. Таны және оқы.
  1. Қазақ
    халқында
    көптеген
    бар.
    Олар
    адамды
    жат
    әдеттерден
    тыю,
    қауіп-қатерлерден
    секілді
    түрлі
    жағдайларда
    қолданылады.
    Мысалы:
    баспа»,
    «түнде
    үй
    сыпырма»,
    «нанды
    бір
    қолмен
    үзбе»,
    «бос
    бесікті
    тербетпе»
    т.б.
    Осындай
    тыйымдар
    арқылы
    халқымыз
    жас
    балаларға
    этикалық,
    экологиялық,
    қоғамдық
    тәртіп
    туралы
    қалыптастырған.
    Мысалы:
    «көк
    шөпті
    жұлма»
    деген
    тыйым
    сөзде
    табиғатты
    құрметтеуге
    Ал
    үйде
    ысқырма»
    арқылы
    қарапайым
    этиканы
    үйреткен
    және
    оның
    түсіндірген.
  • түсінік
  • «табалдырықты
  • тыйымдар
  • сақтандыру
  • тәрбиелеген.
  • салдарын
15. Таны және оқы.
  • Жат әдеттерден қорғайды.
  • Қажеттілігі жоқ, – деп ойлаймын.
  • Кейбір тыйымдарды, бірақ бәрін емес.
16. Таны және оқы.
Тыйымдар
Тыйымдар
тәжірибеден
тәжірибеден
алынған.
алынған.
өмірлік
өмірлік
17. Таны және оқы.
  1. Әркім
    әртүрлі
    ырымға
    ал
    кейбір
    адамдар
    ырымдарға
    мүлде
    сенбейді.
    Ырымға
    сенетін
    адамдарды
    деп
    жатады.
    Ырым
    болашақта
    болатын
    жақсы
    немесе
    жаман
    нәрселер
    туралы
    Халықтың
    ырымдар
    белгілі
    бір
    сүйеніп,
    пайда
    болған.
    Мысалы,
    қазақ
    халқында
    «балаға
    ат
    қою»
    бар.
    Ата-аналар
    өз
    әйгілі
    адамдардың
    есімін
    қойып,
    сол
    адам
    секілді
    атақты
    болсын
    деп
    ырымдайды.
  • сенеді,
  • ырымы
  • балаларына
  • ырымшыл
  • түсінік.
  • тәжірибеге
18. Таны және оқы.
  • Көшпелі ұлт
  • Көшпелі халық
  • Көшпелі дәстүр
  • Көшпелі өмір
19. Таны және оқы.
  • Сәтсіздіктен сақтандыру
  • Экологиялық тәрбие
  • Діни тәрбие беру
20. Таны және оқы.
  • Ырымға сену
  • Болашақ жоспар жайлы
  • Тыйым туралы
21. Таны және оқы.
Олардың ырым туралы түсінгі ұқсас па?
  • Иә
  • Жоқ
  • Белгісіз
22. Таны және оқы.
  • Қонақ келсе, қасық сыйлайды
  • Қасық сатып алса, қонаққа барады
  • Қасық түссе, үйге қонақ келеді
23. Таны және оқы.
  1. Балам,
    сыпырғышты
    не
    істейсің?
  2. Ана,
    бөлмемді
    тазалайын
    деп
    едім.
  3. Кеш
    болды
    ғой,
    кешке
    үй
    сыпырмайды?
    Сондай
    ырым
    бар.
  4. Неге?
  5. Оның
    себебі
    көп.
    Үйден
    береке
    кетеді,
    дейді
    халқымыз.
    Ал,
    негізі,
    бұл
    жай
    тазалық
    емес
    пе!?
  6. Қалай?
  7. Қазір
    сен
    бөлмені
    сыпырсаң,
    шаң
    көтеріледі,
    ал
    сол
    бөлмеде
    өзің
    ұйықтайсың
    ғой.
  8. Ааа,
    түсіндім.
    Сонда
    осындай
    ырымдарды
    кім
    ойлап
    тапқан?
  9. Менің
    түсінігімше,
    өмірлік
    тәжірибеден
    пайда
    болған.
24. Таны және оқы.
Айтылған ырым не туралы?
  • Байлық
  • Тазалық
  • Өмір
25. Таны және оқы.
  1. Балам,
    не
    істейсің?
  2. Ана,
    бөлмемді
    тазалайын
    деп
    едім.
  3. Кеш
    болды
    ғой,
    кешке
    үй
    сыпырмайды?
    Сондай
    бар.
  4. Неге?
  5. Оның
    көп.
    Үйден
    береке
    кетеді,
    дейді
    халқымыз.
    Ал,
    негізі,
    бұл
    жай
    тазалық
    емес
    пе!?
  6. Қалай?
  7. Қазір
    сен
    бөлмені
    сыпырсаң,
    шаң
    көтеріледі,
    ал
    сол
    бөлмеде
    өзің
    ұйықтайсың
    ғой.
  8. Ааа,
    Сонда
    осындай
    ырымдарды
    кім
    ойлап
    тапқан?
  9. Менің
    түсінігімше,
    өмірлік
    пайда
    болған.
  • себебі
  • ырым
  • тәжірибеден
  • түсіндім.
  • сыпырғышты
26. Таны және оқы.
  • – Балам, сыпырғышты не істейсің?
  • – Қазір сен бөлмені сыпырсаң, шаң көтеріледі, ал сол бөлмеде өзің ұйықтайсың ғой.
  • – Ана, бөлмемді тазалайын деп едім.
  • – Неге?
  • – Оның себебі көп. Үйден береке кетеді, – дейді халқымыз. Ал, негізі, бұл жай тазалық емес пе!?
  • – Кеш болды ғой, кешке үй сыпырмайды? Сондай ырым бар.
  • – Қалай?
27. Таны және оқы.
Жалпы көшпелі халықтың қатты ырымшыл болатыны белгілі. Жаман ырым болмайды, себебі барлық ырым жақсы ниеттен туған. Сондай бірнеше ырым-тыйымдарды назарларыңызға ұснып отырмыз. 1. Қазақ халқында үйге кірген жыланды өлтірмей, басына сүт, айран, құйып шығару ырымы бар. Бұл жерде ақ тағам – таза пиғыл, ақ тілектің, жақсылыққа жорудың символы. Сонда, жыланның басына ақ құю оны перiштеге балауды бiлдiргенi болып шығады. Кейде тіпті үйге кірген жыланды өлтірмей, басына ақ құю жамандыққа жақсылықпен жауап берудің белгісі саналған. 2. Баланың кіндігін өткір пышақпен немесе балтамен кескен. Пышақтай немесе балтадай өткір, батыр болсын деген сенімде болған. Қайшымен кеспеген. Қайшымен кессе, жолы болмайды, сәтсіздік көп болады деп түсінген. 3. Халқымыз "бос бесікті тербетуге болмайды" деп тыйып отырған. Яғни "баласыз қалады" деп ырымдаған. Әбден ескірген бесікті шаңыраққа іліп қойған, қоқысқа тастамаған. Бұл – ұрпақты болайын деген ырымы. Кей отбасында бірнеше атадан бері келе жатқан бесіктер бар. Ырымдап, сақтап, ұрпақтарына қалдырып отырған.
Толығырақ
28. Таны және оқы.
Жалпы көшпелі халықтың қатты ырымшыл болатыны белгілі. Жаман ырым болмайды, себебі барлық ырым жақсы ниеттен туған. Сондай бірнеше ырым-тыйымдарды назарларыңызға ұснып отырмыз. 1. Қазақ халқында үйге кірген жыланды өлтірмей, басына сүт, айран, құйып шығару ырымы бар. Бұл жерде ақ тағам – таза пиғыл, ақ тілектің, жақсылыққа жорудың символы. Сонда, жыланның басына ақ құю оны перiштеге балауды бiлдiргенi болып шығады. Кейде тіпті үйге кірген жыланды өлтірмей, басына ақ құю жамандыққа жақсылықпен жауап берудің белгісі саналған. 2. Баланың кіндігін өткір пышақпен немесе балтамен кескен. Пышақтай немесе балтадай өткір, батыр болсын деген сенімде болған. Қайшымен кеспеген. Қайшымен кессе, жолы болмайды, сәтсіздік көп болады деп түсінген. 3. Халқымыз "бос бесікті тербетуге болмайды" деп тыйып отырған. Яғни "баласыз қалады" деп ырымдаған. Әбден ескірген бесікті шаңыраққа іліп қойған, қоқысқа тастамаған. Бұл – ұрпақты болайын деген ырымы. Кей отбасында бірнеше атадан бері келе жатқан бесіктер бар. Ырымдап, сақтап, ұрпақтарына қалдырып отырған.
Толығырақ
Мәтінде қандай ортақ ұқсастық бар?
  • заттарға қатысты
  • балаға қатысты
  • дене мүшесі туралы
29. Таны және оқы.
Жалпы көшпелі халықтың қатты ырымшыл болатыны белгілі. Жаман ырым болмайды, себебі барлық ырым жақсы ниеттен туған. Сондай бірнеше ырым-тыйымдарды назарларыңызға ұснып отырмыз. 1. Қазақ халқында үйге кірген жыланды өлтірмей, басына сүт, айран, құйып шығару ырымы бар. Бұл жерде ақ тағам – таза пиғыл, ақ тілектің, жақсылыққа жорудың символы. Сонда, жыланның басына ақ құю оны перiштеге балауды бiлдiргенi болып шығады. Кейде тіпті үйге кірген жыланды өлтірмей, басына ақ құю жамандыққа жақсылықпен жауап берудің белгісі саналған. 2. Баланың кіндігін өткір пышақпен немесе балтамен кескен. Пышақтай немесе балтадай өткір, батыр болсын деген сенімде болған. Қайшымен кеспеген. Қайшымен кессе, жолы болмайды, сәтсіздік көп болады деп түсінген. 3. Халқымыз "бос бесікті тербетуге болмайды" деп тыйып отырған. Яғни "баласыз қалады" деп ырымдаған. Әбден ескірген бесікті шаңыраққа іліп қойған, қоқысқа тастамаған. Бұл – ұрпақты болайын деген ырымы. Кей отбасында бірнеше атадан бері келе жатқан бесіктер бар. Ырымдап, сақтап, ұрпақтарына қалдырып отырған.
Толығырақ
  • Бесікті ауыстырып отырған
  • Бала кіндігін қайшымен кеседі
  • Мәтінде ырым-тыйымдар берілді
30. Таны және оқы.
  • Бот
  • Бәріне емес
  • Бәрі айтады
  • Бәрі сенеді
Сөздікқор
Ырым
Примета
Ырымшыл
Тыйым
Запрет
Дүние
Ырымшыл
Суеверный
Тәжірибе
Сену
Верить
Тәрбиелеу
Жат әдет
Остеречь
Сақтандыру
Тәрбиелеу
Воспитывать
Діни
Түсінік
Понимание
Тыйым
Дүние
Плохая привычка
Жат әдет
Дүние
Вселенная, мир
Жат әдет
Діни
Религиозный
Сақтандыру
Сақтандыру
Опыт
Тәжірибе
Салдар
Последствие
Тәжірибе

Поздравляем!

Урок закончен

Грамматиика