2. Ырым-тыйымдар

Сөздікқор

1/12

Тренажер

1/12

Урок

1/10

Урок

2/10

Урок

3/10

Поздравляем!

Урок закончен

очков
1. Таны және оқы.
  • Тыйым
  • Сену
ТыйымЫрымшылСенуЫрым
  • Ырым
  • Ырымшыл
2. Таны және оқы.
  • Сақтандыру
  • Тәрбиелеу
ТүсінікТәрбиелеуЖат әдетСақтандыру
  • Жат әдет
  • Түсінік
3. Таны және оқы.
  • Тәжірибе
  • Дүние
СалдарДіниДүниеТәжірибе
  • Салдар
  • Діни
4. Таны және оқы.
  • Ырымшыл
  • Ырым
  • Тыйым
  • Сену
  • Ырымшыл
  • Тәрбиелеу
  • Ырым
  • Тыйым
  • Сақтандыру
  • Сену
5. Таны және оқы.
ш
Ш
м
М
Ы
Ы
л
Л
ы
Ы
ы
Ы
р
Р
6. Таны және оқы.
  • Сақтандыру
  • Түсінік
  • Тәрбиелеу
  • Жат әдет
  • Сақтандыру
  • Дүние
  • Түсінік
  • Тәрбиелеу
  • Жат әдет
  • Діни
7. Таны және оқы.
ы
Ы
н
Н
С
С
р
Р
т
Т
а
А
а
А
д
Д
қ
Қ
у
У
8. Таны және оқы.
9. Таны және оқы.
  • Тәжірибе
  • Діни
  • Салдар
  • Дүние
  • Ырым
  • Тәжірибе
  • Діни
  • Тыйым
  • Салдар
  • Дүние
10. Таны және оқы.
11. Таны және оқы.
12. Таны және оқы.
13. Таны және оқы.
14. Таны және оқы.
  1. Қазақ
    халқында
    көптеген
    бар.
    Олар
    адамды
    жат
    әдеттерден
    тыю,
    қауіп-қатерлерден
    секілді
    түрлі
    жағдайларда
    қолданылады.
    Мысалы:
    баспа»,
    «түнде
    үй
    сыпырма»,
    «нанды
    бір
    қолмен
    үзбе»,
    «бос
    бесікті
    тербетпе»
    т.б.
    Осындай
    тыйымдар
    арқылы
    халқымыз
    жас
    балаларға
    этикалық,
    экологиялық,
    қоғамдық
    тәртіп
    туралы
    қалыптастырған.
    Мысалы:
    «көк
    шөпті
    жұлма»
    деген
    тыйым
    сөзде
    табиғатты
    құрметтеуге
    Ал
    үйде
    ысқырма»
    арқылы
    қарапайым
    этиканы
    үйреткен
    және
    оның
    түсіндірген.
  • түсінік
  • сақтандыру
  • тыйымдар
  • «табалдырықты
  • салдарын
  • тәрбиелеген.
15. Таны және оқы.
  • Жат әдеттерден қорғайды.
  • Кейбір тыйымдарды, бірақ бәрін емес.
  • Қажеттілігі жоқ, – деп ойлаймын.
16. Таны және оқы.
алынған.
алынған.
тәжірибеден
тәжірибеден
Тыйымдар
Тыйымдар
өмірлік
өмірлік
17. Таны және оқы.
  1. Әркім
    әртүрлі
    ырымға
    ал
    кейбір
    адамдар
    ырымдарға
    мүлде
    сенбейді.
    Ырымға
    сенетін
    адамдарды
    деп
    жатады.
    Ырым
    болашақта
    болатын
    жақсы
    немесе
    жаман
    нәрселер
    туралы
    Халықтың
    ырымдар
    белгілі
    бір
    сүйеніп,
    пайда
    болған.
    Мысалы,
    қазақ
    халқында
    «балаға
    ат
    қою»
    бар.
    Ата-аналар
    өз
    әйгілі
    адамдардың
    есімін
    қойып,
    сол
    адам
    секілді
    атақты
    болсын
    деп
    ырымдайды.
  • ырымшыл
  • тәжірибеге
  • түсінік.
  • ырымы
  • сенеді,
  • балаларына
18. Таны және оқы.
  • Көшпелі ұлт
  • Көшпелі дәстүр
  • Көшпелі өмір
  • Көшпелі халық
19. Таны және оқы.
  • Сәтсіздіктен сақтандыру
  • Экологиялық тәрбие
  • Діни тәрбие беру
20. Таны және оқы.
  • Ырымға сену
  • Болашақ жоспар жайлы
  • Тыйым туралы
21. Таны және оқы.
Олардың ырым туралы түсінгі ұқсас па?
  • Иә
  • Белгісіз
  • Жоқ
22. Таны және оқы.
  • Қасық сатып алса, қонаққа барады
  • Қасық түссе, үйге қонақ келеді
  • Қонақ келсе, қасық сыйлайды
23. Таны және оқы.
  1. Балам,
    сыпырғышты
    не
    істейсің?
  2. Ана,
    бөлмемді
    тазалайын
    деп
    едім.
  3. Кеш
    болды
    ғой,
    кешке
    үй
    сыпырмайды?
    Сондай
    ырым
    бар.
  4. Неге?
  5. Оның
    себебі
    көп.
    Үйден
    береке
    кетеді,
    дейді
    халқымыз.
    Ал,
    негізі,
    бұл
    жай
    тазалық
    емес
    пе!?
  6. Қалай?
  7. Қазір
    сен
    бөлмені
    сыпырсаң,
    шаң
    көтеріледі,
    ал
    сол
    бөлмеде
    өзің
    ұйықтайсың
    ғой.
  8. Ааа,
    түсіндім.
    Сонда
    осындай
    ырымдарды
    кім
    ойлап
    тапқан?
  9. Менің
    түсінігімше,
    өмірлік
    тәжірибеден
    пайда
    болған.
24. Таны және оқы.
Айтылған ырым не туралы?
  • Өмір
  • Тазалық
  • Байлық
25. Таны және оқы.
  1. Балам,
    не
    істейсің?
  2. Ана,
    бөлмемді
    тазалайын
    деп
    едім.
  3. Кеш
    болды
    ғой,
    кешке
    үй
    сыпырмайды?
    Сондай
    бар.
  4. Неге?
  5. Оның
    көп.
    Үйден
    береке
    кетеді,
    дейді
    халқымыз.
    Ал,
    негізі,
    бұл
    жай
    тазалық
    емес
    пе!?
  6. Қалай?
  7. Қазір
    сен
    бөлмені
    сыпырсаң,
    шаң
    көтеріледі,
    ал
    сол
    бөлмеде
    өзің
    ұйықтайсың
    ғой.
  8. Ааа,
    Сонда
    осындай
    ырымдарды
    кім
    ойлап
    тапқан?
  9. Менің
    түсінігімше,
    өмірлік
    пайда
    болған.
  • ырым
  • тәжірибеден
  • себебі
  • түсіндім.
  • сыпырғышты
26. Таны және оқы.
  • – Неге?
  • – Кеш болды ғой, кешке үй сыпырмайды? Сондай ырым бар.
  • – Қалай?
  • – Ана, бөлмемді тазалайын деп едім.
  • – Балам, сыпырғышты не істейсің?
  • – Қазір сен бөлмені сыпырсаң, шаң көтеріледі, ал сол бөлмеде өзің ұйықтайсың ғой.
  • – Оның себебі көп. Үйден береке кетеді, – дейді халқымыз. Ал, негізі, бұл жай тазалық емес пе!?
27. Таны және оқы.
Жалпы көшпелі халықтың қатты ырымшыл болатыны белгілі. Жаман ырым болмайды, себебі барлық ырым жақсы ниеттен туған. Сондай бірнеше ырым-тыйымдарды назарларыңызға ұснып отырмыз. 1. Қазақ халқында үйге кірген жыланды өлтірмей, басына сүт, айран, құйып шығару ырымы бар. Бұл жерде ақ тағам – таза пиғыл, ақ тілектің, жақсылыққа жорудың символы. Сонда, жыланның басына ақ құю оны перiштеге балауды бiлдiргенi болып шығады. Кейде тіпті үйге кірген жыланды өлтірмей, басына ақ құю жамандыққа жақсылықпен жауап берудің белгісі саналған. 2. Баланың кіндігін өткір пышақпен немесе балтамен кескен. Пышақтай немесе балтадай өткір, батыр болсын деген сенімде болған. Қайшымен кеспеген. Қайшымен кессе, жолы болмайды, сәтсіздік көп болады деп түсінген. 3. Халқымыз "бос бесікті тербетуге болмайды" деп тыйып отырған. Яғни "баласыз қалады" деп ырымдаған. Әбден ескірген бесікті шаңыраққа іліп қойған, қоқысқа тастамаған. Бұл – ұрпақты болайын деген ырымы. Кей отбасында бірнеше атадан бері келе жатқан бесіктер бар. Ырымдап, сақтап, ұрпақтарына қалдырып отырған.
Толығырақ
28. Таны және оқы.
Жалпы көшпелі халықтың қатты ырымшыл болатыны белгілі. Жаман ырым болмайды, себебі барлық ырым жақсы ниеттен туған. Сондай бірнеше ырым-тыйымдарды назарларыңызға ұснып отырмыз. 1. Қазақ халқында үйге кірген жыланды өлтірмей, басына сүт, айран, құйып шығару ырымы бар. Бұл жерде ақ тағам – таза пиғыл, ақ тілектің, жақсылыққа жорудың символы. Сонда, жыланның басына ақ құю оны перiштеге балауды бiлдiргенi болып шығады. Кейде тіпті үйге кірген жыланды өлтірмей, басына ақ құю жамандыққа жақсылықпен жауап берудің белгісі саналған. 2. Баланың кіндігін өткір пышақпен немесе балтамен кескен. Пышақтай немесе балтадай өткір, батыр болсын деген сенімде болған. Қайшымен кеспеген. Қайшымен кессе, жолы болмайды, сәтсіздік көп болады деп түсінген. 3. Халқымыз "бос бесікті тербетуге болмайды" деп тыйып отырған. Яғни "баласыз қалады" деп ырымдаған. Әбден ескірген бесікті шаңыраққа іліп қойған, қоқысқа тастамаған. Бұл – ұрпақты болайын деген ырымы. Кей отбасында бірнеше атадан бері келе жатқан бесіктер бар. Ырымдап, сақтап, ұрпақтарына қалдырып отырған.
Толығырақ
Мәтінде қандай ортақ ұқсастық бар?
  • заттарға қатысты
  • балаға қатысты
  • дене мүшесі туралы
29. Таны және оқы.
Жалпы көшпелі халықтың қатты ырымшыл болатыны белгілі. Жаман ырым болмайды, себебі барлық ырым жақсы ниеттен туған. Сондай бірнеше ырым-тыйымдарды назарларыңызға ұснып отырмыз. 1. Қазақ халқында үйге кірген жыланды өлтірмей, басына сүт, айран, құйып шығару ырымы бар. Бұл жерде ақ тағам – таза пиғыл, ақ тілектің, жақсылыққа жорудың символы. Сонда, жыланның басына ақ құю оны перiштеге балауды бiлдiргенi болып шығады. Кейде тіпті үйге кірген жыланды өлтірмей, басына ақ құю жамандыққа жақсылықпен жауап берудің белгісі саналған. 2. Баланың кіндігін өткір пышақпен немесе балтамен кескен. Пышақтай немесе балтадай өткір, батыр болсын деген сенімде болған. Қайшымен кеспеген. Қайшымен кессе, жолы болмайды, сәтсіздік көп болады деп түсінген. 3. Халқымыз "бос бесікті тербетуге болмайды" деп тыйып отырған. Яғни "баласыз қалады" деп ырымдаған. Әбден ескірген бесікті шаңыраққа іліп қойған, қоқысқа тастамаған. Бұл – ұрпақты болайын деген ырымы. Кей отбасында бірнеше атадан бері келе жатқан бесіктер бар. Ырымдап, сақтап, ұрпақтарына қалдырып отырған.
Толығырақ
  • Мәтінде ырым-тыйымдар берілді
  • Бала кіндігін қайшымен кеседі
  • Бесікті ауыстырып отырған
30. Таны және оқы.
  • Бот
  • Бәрі айтады
  • Бәрі сенеді
  • Бәріне емес
1.

Сену

Верить

Сену

Верить

СЕНУ
е
Е
н
Н
у
У
С
С
  • Жат әдет
  • Тәрбиелеу
  • Сену
  • Сақтандыру
  • Остеречь
  • Плохая привычка
  • Воспитывать
  • Верить

Верить

  • Жат әдет
  • Тәрбиелеу
  • Сену
  • Сақтандыру

Верить

е
Е
н
Н
у
У
С
С

Верить

2.

Жат әдет

Плохая привычка

Жат әдет

Плохая привычка

ЖАТ ӘДЕТ
д
Д
ә
Ә
а
А
Ж
Ж
 
 
т
Т
е
Е
т
Т
  • Жат әдет
  • Тәжірибе
  • Ырым
  • Тыйым
  • Плохая привычка
  • Запрет
  • Опыт
  • Примета

Плохая привычка

  • Жат әдет
  • Тәжірибе
  • Ырым
  • Тыйым

Плохая привычка

д
Д
ә
Ә
а
А
Ж
Ж
 
 
т
Т
е
Е
т
Т

Плохая привычка

3.

Сақтандыру

Остеречь

Сақтандыру

Остеречь

САҚТАНДЫРУ
а
А
қ
Қ
а
А
у
У
р
Р
С
С
н
Н
д
Д
ы
Ы
т
Т
  • Сақтандыру
  • Салдар
  • Ырым
  • Сақтандыру
  • Остеречь
  • Остеречь
  • Примета
  • Последствие

Остеречь

  • Сақтандыру
  • Салдар
  • Ырым
  • Сақтандыру

Остеречь

а
А
қ
Қ
а
А
у
У
р
Р
С
С
н
Н
д
Д
ы
Ы
т
Т

Остеречь

4.

Түсінік

Понимание

Түсінік

Понимание

ТҮСІНІК
Т
Т
н
Н
і
І
і
І
с
С
к
К
ү
Ү
  • Тыйым
  • Тәжірибе
  • Түсінік
  • Тәрбиелеу
  • Воспитывать
  • Понимание
  • Запрет
  • Опыт

Понимание

  • Тыйым
  • Тәжірибе
  • Түсінік
  • Тәрбиелеу

Понимание

Т
Т
н
Н
і
І
і
І
с
С
к
К
ү
Ү

Понимание

5.

Діни

Религиозный

Діни

Религиозный

ДІНИ
Д
Д
н
Н
і
І
и
И
  • Тыйым
  • Діни
  • Сену
  • Тәрбиелеу
  • Религиозный
  • Верить
  • Запрет
  • Воспитывать

Религиозный

  • Тыйым
  • Діни
  • Сену
  • Тәрбиелеу

Религиозный

Д
Д
н
Н
і
І
и
И

Религиозный

6.

Салдар

Последствие

Салдар

Последствие

САЛДАР
р
Р
л
Л
д
Д
а
А
а
А
С
С
  • Сену
  • Салдар
  • Сақтандыру
  • Тәжірибе
  • Остеречь
  • Опыт
  • Последствие
  • Верить

Последствие

  • Сену
  • Салдар
  • Сақтандыру
  • Тәжірибе

Последствие

р
Р
л
Л
д
Д
а
А
а
А
С
С

Последствие

7.

Тәрбиелеу

Воспитывать

Тәрбиелеу

Воспитывать

ТӘРБИЕЛЕУ
е
Е
ә
Ә
л
Л
б
Б
у
У
е
Е
р
Р
и
И
Т
Т
  • Тыйым
  • Тәрбиелеу
  • Ырымшыл
  • Түсінік
  • Понимание
  • Воспитывать
  • Запрет
  • Суеверный

Воспитывать

  • Тыйым
  • Тәрбиелеу
  • Ырымшыл
  • Түсінік

Воспитывать

е
Е
ә
Ә
л
Л
б
Б
у
У
е
Е
р
Р
и
И
Т
Т

Воспитывать

8.

Ырым

Примета

Ырым

Примета

ЫРЫМ
Ы
Ы
ы
Ы
р
Р
м
М
  • Тыйым
  • Діни
  • Түсінік
  • Ырым
  • Понимание
  • Запрет
  • Религиозный
  • Примета

Примета

  • Тыйым
  • Діни
  • Түсінік
  • Ырым

Примета

Ы
Ы
ы
Ы
р
Р
м
М

Примета

9.

Тыйым

Запрет

Тыйым

Запрет

ТЫЙЫМ
ы
Ы
й
Й
ы
Ы
Т
Т
м
М
  • Сену
  • Тәрбиелеу
  • Түсінік
  • Тыйым
  • Запрет
  • Воспитывать
  • Понимание
  • Верить

Запрет

  • Сену
  • Тәрбиелеу
  • Түсінік
  • Тыйым

Запрет

ы
Ы
й
Й
ы
Ы
Т
Т
м
М

Запрет

10.

Тәжірибе

Опыт

Тәжірибе

Опыт

ТӘЖІРИБЕ
ә
Ә
ж
Ж
б
Б
р
Р
і
І
е
Е
и
И
Т
Т
  • Тәрбиелеу
  • Тыйым
  • Ырымшыл
  • Тәжірибе
  • Суеверный
  • Запрет
  • Опыт
  • Воспитывать

Опыт

  • Тәрбиелеу
  • Тыйым
  • Ырымшыл
  • Тәжірибе

Опыт

ә
Ә
ж
Ж
б
Б
р
Р
і
І
е
Е
и
И
Т
Т
11.

Дүние

Вселенная, мир

Дүние

Вселенная, мир

ДҮНИЕ
Д
Д
е
Е
ү
Ү
н
Н
и
И
  • Сақтандыру
  • Дүние
  • Ырымшыл
  • Сену
  • Остеречь
  • Верить
  • Суеверный
  • Вселенная, мир

Вселенная, мир

  • Сақтандыру
  • Дүние
  • Ырымшыл
  • Сену

Вселенная, мир

Д
Д
е
Е
ү
Ү
н
Н
и
И

Вселенная, мир

12.

Ырымшыл

Суеверный

Ырымшыл

Суеверный

ЫРЫМШЫЛ
ы
Ы
Ы
Ы
ы
Ы
л
Л
р
Р
м
М
ш
Ш
  • Ырымшыл
  • Тәрбиелеу
  • Тәжірибе
  • Сақтандыру
  • Опыт
  • Суеверный
  • Остеречь
  • Воспитывать

Суеверный

  • Ырымшыл
  • Тәрбиелеу
  • Тәжірибе
  • Сақтандыру

Суеверный

ы
Ы
Ы
Ы
ы
Ы
л
Л
р
Р
м
М
ш
Ш

Суеверный

Сөздікқор
Ырым
Примета
Тыйым
Тәжірибе
Запрет
Тыйым
Тәрбиелеу
Суеверный
Ырымшыл
Сену
Верить
Ырымшыл
Сақтандыру
Остеречь
Ырымшыл
Тәрбиелеу
Воспитывать
Тәжірибе
Түсінік
Понимание
Діни
Жат әдет
Плохая привычка
Ырымшыл
Тәрбиелеу
Вселенная, мир
Дүние
Діни
Религиозный
Тәрбиелеу
Тыйым
Опыт
Тәжірибе
Салдар
Последствие
Ырым

Поздравляем!

Урок закончен

Грамматиика